Thứ sáu, ngày 14 tháng năm năm 2010

Bơi - P1: hãy tập bằng ống thở ở phía trước (ống thở ngậm phía trước)

(Martha Capwell)

Vì nó nâng cao công suất phổi của bạn. Không khí đi qua ống thở làm kéo dài khoảng cách bạn phải đưa nó vào trong phổi, điều nầy kích thích các cơ gian sườn hổ trợ cho cơ hoành, đẩy sự hô hấp của bạn lên một hoặc hai nấc cao hơn. “Tôi là một vận động viên bơi lão thành,” Clark Campbell, huấn luyện viên phó của đội bơi nam trường Đại học tổng hợp Minnesota nói, “và tôi thở dưới nước mạnh hơn nhiều từ khi tôi tập với ống thở ngậm phía trước.”

Tập luyện thiếu dưỡng khí (Hypoxic training)

Một cách thức khác mà ống thở buộc phổi của bạn phải luyện tập thì dường như mâu thuẩn với ý ban đầu: thở thông qua ống thở trong lúc bơi rất giống với bơi nín thở - cái thường được biết đến như dạng tập luyện thiếu dưỡng khí. Điều đó nghe có vẻ như do chúng ta ở dưới mặt nước quá lâu, nhưng nó gợi lại những giờ thể chất ở trường cấp hai: khi bạn thở ra, bạn thổi ra ngoài CO2. Khi bạn nín thở, bạn giữ khí CO2 trong cơ thể bạn. Với một cái ống thở, bạn thực hiện cả hai.
Cứ giữ lấy khí CO2 sẽ có cảm giác không tốt, nhưng bạn thực hiện khá nhiều việc giữ hơi trong lúc bơi, đặc biệt trong lúc lướt và đập chân sâu dưới nước sau khi vòng ngoặc. “Bơi ở tốc độ ưa khí với một ống thở cũng giống như đang tập luyện thiếu dưỡng khí, chỉ vì bạn không thể thổi tất cả khí CO2 ra khỏi ống thở,” Campbell nói, “Có nghĩa là bạn hít nó ngược trở lại, và điều nầy giúp bạn nâng cao khả năng chịu đựng khí CO2. Tôi cho rằng năng lực xử lý CO2 là một trong những lợi thế của các vận động viên cấp cao.”
Peppo Biscarini, nhiều lần vô địch thế giới về bơi chân vịt và nhảy cầu tự do, cũng có cùng suy nghĩ như vậy. Nhưng ông tin rằng việc chịu đựng CO2 mang ý nghĩa về mặt tinh thần và tâm lý hơn về mặt sinh lý, cho dù bạn có biết để thực hiện điều đó hay không. Biscarini, huấn luyện viên bơi chân vịt và cố vấn cho Navy SEALS, cho rằng CO2 tích tụ sẽ kích thích hệ thần kinh gia tăng lọc máu bằng oxy để giảm lượng carbon trong dòng máu. “Nếu bạn tập luyện với ống thở, bạn sẽ có sự trao đổi không khí sâu hơn và hiệu quả hơn so với khi bạn không dùng ống thở - tất cả những điều đó sẽ nâng cao năng lực của bạn đối với sự thiếu hụt oxy,” Biscarini nói.
Khi bạn nâng cao khả năng chịu đựng khí CO2, bạn có thể cũng gia tăng ngưỡng lactat của bạn - là điểm mà tại đó lactat tích lũy trong các cơ đang vận động nhanh hơn so với khả năng cơ thể có thể thanh lọc chúng. Cho dù ngưỡng lactat của bạn không được nâng lên thì việc tập luyện với ống thở có thể giúp bạn đối phó với sự khó chịu do việc tích lũy lactat mang lại.

Sự thăng bằng tốt hơn

Tất cả việc thảo luận về CO2 có thể gây khó hiểu. May thay, có những lý do khác, đơn giản hơn để đưa ống thở vào thói quen tập luyện của bạn. Theo Debbie Potts, huấn luyện viên trưởng của câu lạc bộ các môn thể thao dưới nước Mission San Jose ở Fremont, California, nó giúp bạn thăng bằng và cải thiện kỹ thuật bơi. “Bơi với ống thở ngậm phía trước giữ cho đầu của bạn tốt hơn và cột sống thẳng“ - cô ta giải thích. “Vòi hơi dạy cho vận động viên cảm giác được tư thế thân người nằm thẳng đúng đắn. Nếu họ không phải xoay đầu để thở, họ có thể cảm nhận được cảm giác kiểu bơi liên tục, không đứt quãng như thế nào”. Một lý do phụ: ống thở củng cố sự thuôn dòng. “Khi bạn xoay vòng lộn, bạn phải khóa đầu ống thở vào giữa cẳng tay duỗi thẳng để ngăn cản sự dao động. Điều nầy đặt bạn vào trong tư thế thuôn dòng đúng đắn sau mỗi lần quay vòng,” Biscarini nói.
Đối với các vận động viên bơi tự do (trườn sấp, krun - NST), một ống thở ngậm phía trước có thể là một vật làm cho họ tỉnh ngộ thực sự. Nó cho họ một cơ hội độc nhất để nhìn thấy cả hai bàn tay thực hiện việc tì - và - kéo nước; nhiều người sử dụng ống thở lần đầu tiên, những người chưa bao giờ thở hai bên, vô cùng kinh ngạc khi thấy bên bàn tay và cánh tay không thuận yếu hơn như thế nào. “ống thở thật sự cải thiện sự thăng bằng của kiểu bơi vì nó loại trừ những cử động nghiêng sang bên khi thở,” Campbell nói. “Nó cho phép đầu bạn giữ ổn định khi bạn học cách bơi đều ở cả hai bên. Những vận động viên bơi tự do lơ đãng không trượt về trước trên bàn tay của họ, nhưng họ có thể chú ý nhiều hơn về cả động tác tì nước và động tác kéo nước với ống thở. Một khi bạn đã có cảm giác tốt, bạn có thể thực hiện đúng động tác khi không có ống thở.

5 nhận xét:

AMk3 nói...

Từ rất lâu tui chỉ biết ống thở thông thường Snorkel - gá một bên. Snorkel và chân ếch là hai thứ người lặn tự do và snorkeling thường dùng. Chỉ sau lần gặp HCQ ở Nha Trang tôi mới được thấy ống thở gắn phía trước, loại ống thở này chỉ dùng với kính bơi, không dùng với kính lặn và có chức năng giúp luyện tập bơi chuyên nghiệp. Dù hay sục sạo các forum và trang web về scuba, lặn tự do, thể thao dưới nước...tôi chưa lần nào bắt gặp kiểu ống thở cài phía trước như cùa anh Chí. Có lẽ quá đặc chủng? Còn loại thông thường, chúng có hàng chục kiểu khác nhau, từ loại thông thường đến loại tuyệt đối không vô nước (dù lặn xuống).

HCQuang nói...

Đúng rồi, ống thở có nhiều loại và biến tấu tùy theo nhu cầu người dùng, tuy nhiên (theo như tôi biết) thì có 3 loại "cơ bản" như nêu trong bài.

Loại gá một bên - diving:
Chắc là đời khởi thủy của ống thở, để hỗ trợ cho thợ lặn thì rất thực dụng, vì nó không bị cản trở "cái sự" nhìn ngó.
Nhược điểm là không thể bơi lẹ được vì bị nước lắc lắc ống thở, thậm chí dứt phăng ống thở ra khỏi miệng. Đồng thời nó cản trở việc dùng tay quạt nước, và làm suy giảm cảm giác thăng bằng của VĐV bơi lội

Loại đeo phía trước - technisub: chắc là đời kế cận, khắc phục các nhược điểm của kiểu trên, dĩ nhiên nó hạn chế quan sát.

Loại đeo phía trước - training:
chắc là đời chót. Do đời technisub đeo vẫn bị xa mặt (vì phải nằm bên ngoài kính lặn) nên bơi lẹ bị rung lắc, nên người ta mới "chế" ra loại training - ép sát mặt, có 1 "móng ngựa" i-noc ép chặt vào trán. Ống thở này bằng nhựa, nhưng nếu cần bơi "éo le" hơn nữa thì dùng ống thở bằng đồng - nặng nề nhưng xé nước phăng phăng.

Nơi bán: do bá tánh không xài nên thị trường không có. Tui quen (sơ sơ) một HLV chuyên huấn luyện môn bơi ống thở + "đuôi cá" nên có thể nhờ giã mua dùm.
Hồi xưa loại ống nhựa là 120.000đ, ống đồng 180.000đ, nay ống nhựa 150.000đ - giá nội bộ, vì có ai thèm mua đâu, trừ tụi VĐV bơi lội và dăm thằng như ... tui.

HCQuang nói...

Khoe khoang một chút:
Tui có cả 3 loại. Loại diving "đến từ" Mỹ, xài một thời gian thấy "chả ra làm sao" nên đã "kính biếu" một chú em bên hội nhảy dù rồi. Loại technisub "đến từ" Pháp, tui sẽ xài thay cho loại diving mỗi khi đi scuba diving. Loại training "đến từ" nội địa thì xài thường xuyên ở hồ bơi Tp.HCM - xài thấy "đã gì đâu".
Luyện tập: mỗi đợt tui bơi một mách 1.500m không ống thở, rồi bơi có ống thở 400m (chia 2 lần để cảm nhận), rồi bơi thật chậm 100m theo chế độ tự kiểm soát (không ống thở).

Nặc danh nói...

@ A.Chí & AMK3:
Giới thiệu còn thiếu đấy. Tôi biết có loại ống thở dài cỡ 10-12cm, xài 1 lần,chuyên dùng cho các thợ lặn "dưới đáy đại dương không khí".Đặc biệt khi dùng phải mồi lửa vào đầu ống,lúc thở ra có thứ khói màu xanh.Các thợ lặn này về cuối đời rất thích ôm bình oxy.
TM

HCQuang nói...

Xin mời các anh/chị có quan tâm tới bơi lội hãy ghé thăm phần "nhận xét" của bài "Bơi(P5)" để xem các lời trao đổi tay đôi về bơi lội.